Çocuklarda Sosyo-Duygusal Gelişim

Çocuğun duygusal gelişimi sosyal, hareket ve bilişsel gelişimine paralel olarak gelişir. Zekâsı geliştikçe çocuk, çevresinden gelen uyarıları daha olgun biçimde algılar. Bu da onda duygusal yaşamın derinleşmesine ve çeşitlenmesine yol açar.

Çevreden gelen etkiler duyu sistemleri yoluyla birer dış güç olarak çocuğa gelir. Çocuk bunları algılayarak kendi duygusal gücüne göre değişik türde duygulara dönüştürür. Bu duygular tepki olarak çevreye verilir. Duyguların çevredeki etkisini gören çocuk duygularını irdeler. Böylece duygusal yönden gelişim sağlanır.

Duygusal gelişimin diğer gelişim alanlarıyla ilişkili olması nedeniyle, diğer alanlarda da gelişim olumlu yönde etkilenir. Bedensel ve zihinsel gelişime paralel olarak biçimlenen duygusal yapı, zaman içinde duygusal dengeyi gerçekleştirecek şekilde olgunlaşır.

İçinde yetiştiği sosyal çevre ile etkileşim sürecine uyumla belirlenen çocuğun sosyal gelişimi, onun yaşı ve gelişimine uygun olarak sorumluluklarını yerine getirmesi, akranları ve diğer bireylerle gerekli ilişkiyi kurabilme, aile ve toplumun kurallarına örf ve adetlerine uygun davranması ile yön kazanmaya devam eder.

Genel bir değerlendirme ile bakıldığında, sosyo-duygusal gelişim, duyguların farkında olunması, kendini tanıma, yeterlilikler ve güçlendirilmesi gerekli alanların bilinmesi, farklılaşan koşul ve durumlara uygun davranışların seçilerek duygular üzerinde denetim sağlanabilmesi yoluyla iç iklimde yaşanılanlar ile dışsal çevrenin beklentileri arasında denge kurulabilmesi, farklı deyişle içinde yaşanılan topluma uyum sağlanması olarak tanımlanabilir.

Çocuk, duygusal gelişim sürecinde kendi doğallığı içinde olumlu ve olumsuz duyguları deneyimlemeyi sürdürürken, yaşadığı olumlu yönelimli duygulara uygun tepkiler verilmesinin yanı sıra olumsuz duyguları yaşama sıklık ve yoğunluğu da önem taşır.

Sergilenen olumsuz duyguların çocuğun ilerleyen yıllarına kök salmaması için “temel güven” duygusunun yaratımı vazgeçilmez değerdedir.  Çocukta temel güven duygusunun yapılandırılması, onun beslenme ve bakım sürecinde kendisine en yakın kişi ile kurduğu ilişkiye bağlıdır. Gelişimi olumlu yönde etkileyen güven duygusu, çocuğu istenen davranışa yönlendirmede etkin bir rol oynar.

Alanda yapılan araştırma sonuçları, temel güven duygusunun gelişmemiş olduğu çocukların ileri yaşlarında aşırı korku, kıskançlık, sabırsızlık, saldırganlık benzeri anti-sosyal davranışlar gösterme eğilimlerinin diğerlerine nazaran daha fazla olduğunu ortaya koymuştur.

Çocuklarda Gözlemlenen Olumlu Sosyo-Duygusal Gelişim Özellikleri

  • Toplumsal davranışları örnek alır.
  • Diğer çocuklarla birlikte oynamaktan zevk alır.
  • Arkadaşlarının isteklerinin yerine getirilmesini ister.
  • Sorumluluklarını yerine getirmeye başlar.
  • Sırasını bekler.
  • Grup oyunu oynayabilir.
  • Duygularını ifade edebilir.
  • Başkalarının duygusal tepkilerini anlayabilir.
  • Küçük kardeşine sevgi gösterir.
  • Cinsiyetine uygun davranışlar gösterir.
  • Çevresi ile etkileşime girmiştir.
  • Ev işlerine yardım eder.
  • Bazı arkadaşlarına daha fazla ilgi gösterir.
  • Oyun arkadaşı her iki cinsten olabilir.
error: Content is protected !!